Erişilebilirlik [Accessibility]
Tanım: Erişilebilirlik, akademik amaçlarla materyallere (örn., veriler, kodlar, çıktılar, yayınlar) erişim ve bunların yeniden kullanımının kolaylığını ifade eder. Bu, kronik hastalığı, engeli ve/veya nörogelişimsel farklılığı olan kişilere sağlanan erişim kolaylığı açısından özellikle önemlidir. Bu gruplar, uygun biçimlendirilmiş materyallerin temini ve fiziksel mekânlara erişim dâhil (ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere), araştırma kapsamında birçok mali, hukuki ve/veya teknik engelle karşı karşıya kalmaktadır. Erişilebilirlik; çeşitlilik, eşitlik, kapsayıcılık ve temsil ile ilgili yapısal sorunları da kapsar (Pownall vd., 2021). Arayüzler, etkinlikler ve mekanlar, tam katılımı sağlamak için erişilebilirlik göz önünde bulundurularak tasarlanmalıdır. Örneğin, web tabanlı görsellerin renk körü dostu olması ve alternatif metin içermesi ya da etkinliklerde canlı altyazı kullanılması (Brown vd., 2018; Pollet ve Bond, 2021; World Wide Web Consortium, 2021).
İlgili terimler: Availability, Data availability statements, Inclusion, Open Access, Under-representation, Universal design for learning (UDL)
Kaynakça:
- Brown, N., Thompson, P., & Leigh, J. S. (2018). Making academia more accessible. Journal of Perspectives in Applied Academic Practice, 6(2), 82–90. https://doi.org/10.14297/jpaap.v6i2.348
- Pollet, I. L., & Bond, A. L. (2021). Evaluation and recommendations for greater accessibility of colour figures in ornithology. Ibis, 163, 292–295. https://doi.org/10.1111/ibi.12887
- Suber, P. (2004). The primacy of authors in achieving Open Access. In Nature. Retrieved from http://dash.harvard.edu/handle/1/4391161)
- Pownall, M., Talbot, C. V., Henschel, A., Lautarescu, A., Lloyd, K. E., Hartmann, H., Darda, K. M., Tang, K. T. Y., Carmichael-Murphy, P., & Siegel, J. A. (2021). Navigating Open Science as Early Career Feminist Researchers. Psychology of Women Quarterly, 45(4), 526–539. https://doi.org/10.1177/03616843211029255 Retrieved from https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/03616843211029255
Hazırlayanlar ve Denetleyenler: Kai Krautter, Valeria Agostini, Myriam A. Baum, Mahmoud Elsherif, Bethan Iley, Tamara Kalandadze, Ryan Millager, Sara Middleton, Charlotte R. Pennington, Madeleine Pownall, Robert M. Ross, Flávio Azevedo