Hata Tespiti [Error detection]
Tanım: Araştırma verileri ve makalelerdeki raporlama hatalarını veya tutarsızlıkları inceleme sürecine genel olarak hata tespiti denir. Sıklıkla tartışılan yöntemler arasında; betimsel istatistiklerdeki tutarsızlıkların kontrolü (örn., örneklem büyüklüğü ve ölçüm özelliklerine göre mümkün olmayan özet istatistikler; Brown ve Heathers, 2017; Heathers vd., 2018), raporlanan istatistiklerdeki çelişkiler (örn., bildirilen p-değerinin F istatistiği ve serbestlik dereceleriyle uyuşmaması; Epskamp ve Nuijten, 2016; Nuijten vd., 2016) ve görsel manipülasyonlar (Bik vd., 2016) yer alır. Hata tespiti, verilerin ve analiz kodlarının açık şekilde paylaşılması yönündeki çağrıların nedenlerinden biridir; böylece hakem değerlendirmesi sürecinde bulgular doğrulanabilir ya da makale halihazırda yayımlanmışsa, kayıtlar sonradan düzeltilebilir. Tespit edilen hatalar, yayımlanmış makalelerde düzeltme ya da geri çekme ile sonuçlanabilir; ancak bu tür adımlar genellikle geç atılır ve yanlış bulgular çoktan başka araştırmaları etkilemiş olabilir.
İlgili terimler: Research integrity, correction, retraction
Kaynakça:
- Bik, E. M., Casadevall, A., & Fang, F. C. (2016). The prevalence of inappropriate image duplication in biomedical research publications. MBio, 7(3), e00809-16.
- Brown, N. J., & Heathers, J. A. (2017). The grim test: A simple technique detects numerous anomalies in the reporting of results in psychology. Social Psychological and Personality Science, 8(4), 363–369.
- Epskamp, S., & Nuijten, M. B. (2016). statcheck: Extract statistics from articles and recompute p values. Retrieved from http://CRAN.R-project.org/package=statcheck
- Heathers, J. A., Anaya, J., van der Zee, T., & Brown, N. J. (2018). Recovering data from summary statistics: Sample Parameter Reconstruction via Iterative TEchniques (SPRITE). PeerJ Preprints, 6, e26968v1. https://doi.org/10.7287/peerj.preprints.26968v1
- Nuijten, M. B., Hartgerink, C. H., van Assen, M. A., Epskamp, S., & Wicherts, J. M. (2016). The prevalence of statistical reporting errors in psychology (1985–2013). Behavior Research Methods, 48(4), 1205–1226.
- Retraction Watch. (n.d.). Retraction Watch. Retraction Watch. https://retractionwatch.com/
Hazırlayanlar ve Denetleyenler: William Ngiam, Ali H. Al-Hoorie, Jamie P. Cockcroft, Dominik Kiersz, Sam Parsons, Suzanne L. K. Stewart, Marta Topor