Makale İşlem Ücreti (APC) [Article Processing Charge (APC)]
Tanım: Makale (bazen yazar) işlem ücreti (APC), yayımcı tarafından açık erişimli bir makalenin yayımlanması ve barındırılması karşılığında yazarlardan alınan bir ücrettir. APC’ler genellikle derginin abonelik hizmetleri veya görüntüleme başına ödeme gibi geleneksel yayın modellerinden açık erişime geçerken yaşayabileceği olası gelir kaybını telafi etmek için tasarlanmıştır. Bazı dergiler, yalnızca 300 ABD doları civarı bir ücret alırken, APC’lerin miktarı oldukça değişkendir. Bu ücret, 1000 ABD doları (Advances in Methods and Practice in Psychological Science) veya altındann, 10.000 ABD dolarının üzerine kadar çıkabilir (Nature). Bazı yayımcılar, dünyanın belirli bölgelerindeki veya fon eksikliği olan araştırmacılara muafiyetler sunarken, bazı APC’ler gerçek işleme ve barındırma maliyetleriyle karşılaştırıldığında orantısız oldukları (Grossmann ve Brembs, 2021) ve bilim insanlarının çalışmalarını serbestçe kullanıma sunabilmeleri konusunda olası eşitsizlikler yarattıkları (Smith vd., 2020) gerekçesiyle eleştirilmiştir.
İlgili terimler: Open Access, Under-representation
Kaynakça:
- Grossmann, A., & Brembs, B. (2021). Current market rates for scholarly publishing services. F1000Research, 10(20), 20. https://doi.org/10.12688/f1000research.27468.1
- Smith, A. C., Merz, L., Borden, J. B., Gulick, C., Kshirsagar, A. R., & Bruna, E. M. (2020). Assessing the effect of article processing charges on the geographic diversity of authors using Elsevier’s ‘Mirror Journal’ system. https://doi.org/10.31222/osf.io/s7cx4
Hazırlayanlar ve Denetleyenler: Nick Ballou, Ali H. Al-Hoorie, Bethan Iley, Flávio Azevedo, Robert Ross, Tobias Wingen __________________________________________________________