Ön-kayıt [Preregistration]
Tanım: Veriler toplanmadan veya incelenmeden önce, bir çalışmanın planının araştırma soruları/hipotezleri, araştırma tasarımı ve veri analizine ilişkin ayrıntılarını içererek yayımlanması uygulamasıdır. İkincil veri analizlerinin de ön-kayıt altına alınması mümkündür (Merten ve Krypotos, 2019). Ön-kayıt belgesi zaman damgalıdır ve genellikle bağımsız bir platforma (örn., bir arşiv) kaydedilir, böylece kamuya açık bir şekilde (bazen bir ambargo süresinden sonra) paylaşılabilir. Ön-kayıt, belirli bir zaman noktasında neyin planlandığını şeffaf bir şekilde belgeleyerek, sonrasında meydana gelmiş olabilecek değişikliklerin üçüncü kişiler tarafından değerlendirilmesine olanak tanır. Ön-kayıt ne kadar ayrıntılıysa, üçüncü kişilerin bu değişiklikleri ve böylece yapılan analizlerin geçerliliğini değerlendirmesi o kadar kolay olur. Ön-kayıt, doğrulayıcı ve keşfedici araştırmaların birbirinden net bir biçimde ayrılmasını amaçlar.
İlgili terimler: Confirmation bias, Confirmatory analyses, Exploratory Data Analysis, HARKing, Pre-analysis plan, Questionable Research Practices or Questionable Reporting Practices (QRPs), Registered Report, Research Protocol, Transparency
Kaynakça:
- Haven, T. L., & Van Grootel, L. (2019). Preregistering qualitative research. Accountability in Research, 26(3), 229–244. https://doi.org/10.1080/08989621.2019.1580147
- Lewandowsky, S., & Bishop, D. (2016). Research integrity: Don’t let transparency damage science. Nature News, 529(7587), 459. https://doi.org/10.1038/529459a
- Mertens, G., & Krypotos, A. M. (2019). Preregistration of analyses of preexisting data. Psychologica Belgica, 59(1), 338.
- Navarro, D. (2020). Paths in strange spaces: A comment on preregistration.
- Nosek, B. A., Ebersole, C. R., DeHaven, A. C., & Mellor, D. T. (2018). The preregistration revolution. Proceedings of the National Academy of Sciences, 115(11), 2600–2606. https://doi.org/10.1073/pnas.1708274114
- Simmons, J., Nelson, L., & Simonsohn, U. (2021). Pre‐registration: Why and how. Journal of Consumer Psychology, 31(1), 151–162. https://doi.org/10.1002/jcpy.1208
Hazırlayanlar ve Denetleyenler: Mahmoud Elsherif, Gisela H. Govaart, Helena Hartmann, Tina Lonsdorf, William Ngiam, Eike Mark Rinke, Lisa Spitzer, Olmo van den Akker, Flávio Azevedo