Yapı geçerliliği [Construct validity]
Tanım: Ölçme ve test bağlamında kullanıldığında, yapı geçerliliği bir testin ölçtüğünü iddia ettiği şeyi ne dereceye kadar ölçtüğünü ifade eder. Hipotetik ve gözlemlenemeyen varlıkları inceleyen alanlarda, yapı geçerliliği temelde teori testidir, çünkü bir objektif ölçüm aracının (anket, laboratuvar görevi vb.) hipotetik bir yapıyı doğru şekilde temsil edip etmediğini belirlemeyi içerir (yani, bir teoriye uyup uymadığına bakılır). Daha geniş bir anlamda, bir araştırma çalışması, iddia, sonuç veya gözlemlenen etki bağlamında kullanıldığında, yapı geçerliliği, çalışmada kullanılan örnekleme unsurlarının (katılımcılar, ortamlar, tedavi yöntemleri ve bağımlı değişkenler) çalışmanın, iddianın, sonucun konu aldığı daha yüksek düzeydeki yapılarla ne derece örtüştüğünü ele alır. Shadish vd. (2002) yapı geçerliliğini şu şekilde tanımlar: “Bir çalışmada gözlemlenen kişiler, ortamlar ve neden-sonuç ilişkileri ile bu örneklerin temsil edebileceği yapılar arasında yapılan çıkarımların ne derece haklı olduğudur” (s. 38).
İlgili terimler: Measurement crisis, Measurement validity, Questionable Measurement Practices (QMP), Theory, Validity, Validation
Kaynakça:
- Cronbach, L. J., & Meehl, P. E. (1955). Construct validity in psychological tests. Psychological Bulletin, 52(4), 281–302. https://doi.org/10.1037/h0040957
- Shadish, W. R., Cook, T. D., & Campbell, D. T. (2002). Experimental and quasi-experimental designs for generalized causal inference. Houghton Mifflin.
- Smith, G. T. (2005). On Construct Validity: Issues of Method and Measurement. Psychological Assessment, 17(4), 396–408. https://doi.org/10.1037/1040-3590.17.4.396
Hazırlayanlar ve Denetleyenler: Annalise A. LaPlume, Ali H. Al-Hoorie, Mahmoud Elsherif, Zoltan Kekecs, Charlotte R. Pennington