Yolları Çatallanan Bahçe [Garden of forking paths]

Also available in: Arabic | English | German
 

Tanım: Yolları çatallanan bahçe, operasyonelleştirmeden istatiksel analize kadar uzanan araştırma sürecinde genellikle görünmeyen bir karar ağacının izlenmesini ifade eder; çünkü “bilimsel bir hipotezin istatistiksel olarak test edilmesinin birden fazla yolu vardır” (Gelman ve Loken, 2013, s. 6). Başka bir deyişle, araştırma hipotezi önceden belirlenmiş ve p-hacking (p-değeriyle oynama) ya da bilinçli veri avcılığı gibi şüpheli uygulamalara başvurulmamış olsa bile, eldeki verilerle teoriyi destekliyor gibi görünen pek çok istatistiksel sonuç üretmek mümkündür. “Sorun şu ki: analiz sürecinin detayları veriye bağlı olarak şekillendiğinde, araştırmacı bilinçli olarak veri avcılığı yapmasa ya da çok sayıda p-değerini incelemese bile, olası karşılaştırmaların sayısı oldukça fazla olabilir” (Gelman ve Loken, 2013, s. 1). Bu terim, teoriden teste geçişte yapılan öznel analitik ve istatistiksel tercihlerden kaynaklanan belirsizliklere dikkat çekmeyi amaçlar. Bununla birlikte, bilinçli (ve etik dışı) şüpheli araştırma uygulamalarıyla (örn., p-hacking veya veri avcılığı) bilinçli olmadan yapılan ancak benzer şekilde yanıltıcı sonuçlara yol açabilecek uygulamaları karşılaştırır. Yolları çatallanan bahçe, bilimsel süreçte alınan kararların, alternatif yolların (başka kararlar alınmış olsaydı izlenebilecek yolların) varlığı nedeniyle yanlış pozitif oranını artırması durumunu ifade eder.

İlgili terimler: False-positive, Familywise error, Multiverse Analysis, Preregistration, Researcher degrees of freedom, Specification Curve Analysis

Kaynak:

  • Gelman, A., & Loken, E. (n.d.). The garden of forking paths: Why multiple comparisons can be a problem, even when there is no “fishing expedition” or “p-hacking” and the research hypothesis was posited ahead of time. Retrieved from http://www.stat.columbia.edu/

Hazırlayanlar ve Denetleyenler: Flávio Azevedo; Mahmoud Elsherif, Gisela H. Govaart, Matt Jaquiery, Tamara Kalandadze, Charlotte R. Pennington